Các quân, giá trị và các cách chơi phổ biến trong cờ úp

Các quân, giá trị và các cách chơi phổ biến
- Quân úp : Số lượng bắt đầu chơi 15 – Bao gồm:
o 5 tốt giả, chỉ tiến 1
o 2 pháo ( có thể vật mã giả đối phương, tiến lên hà, đè mã, cản
tượng, … ), pháo giả còn có tác dụng phòng ngự rất tốt khi.
Cũng có khi pháo giả sẽ đi ngang hoặc thoái 1 hoặc 2 nước để
mở quân trong trường hợp cần thiết.
o 2 xe giả: trong góc, chưa phát huy tác dụng nhiều trong giai
đoạn khai cuộc, tuy nhiên lại có tác dụng tốt để phòng thủ tuyến
đáy rất mạnh). Xe giả cũng có tác dụng cấm quân biên của đối
phương mở hoặc dùng để đấu xe khi cần thiết.
o 2 mã giả: tác dụng: nếu đối phương mở pháo ra pháo biên, lê
mã biên là hình thức tránh bị mất xe giả. Lên mã vào lộ 3, 7 để
mở quân, giữ tốt … Lên mã quỳ trong trường hợp cần mở quân
hoặc chống con mã đối phương chiếu.
o Tượng giả: Có thể lên biên hoặc trung tâm. Lên trung tâm mở
ra pháo thông thường rất mạnh. Mở ra tốt thì có thể giữ tốt đầu
hoặc củng cố trung lộ.
o Sĩ giả: Chỉ có thể lên trung tâm, nếu như ra các quân mạnh như
xe, pháo thì có khả năng tấn công mạnh mẽ. Nếu ra tốt thì sẽ
làm bí tướng, và phải mất thêm nước đi để có thể mở nốt con sĩ
còn lại. Do đó thông thường khi mở ra nhiều tốt rồi, người ta
mới mở sĩ để tránh nguy hiểm cho tướng cũng như sự liên lạc
giữa hai cánh trong phần sân nhà.
- Quân tốt:
Nếu mở ở hàng tốt thì có tác dụng cấm và đuổi các quân hàng trên của
đối phương. Đồng thời là các chốt chặn không cho quân của đối
phương đi sang sông hoặc từ cánh trái qua cánh phải hoặc ngược lại.
Tốt khi sang sông có khả năng ăn ngang nên có tác dụng cấm, ngăn
cản, chặn các quân đối phương. Tốt có thể khống chế mã, sĩ, tượng rất
tốt.
2 tốt liên kết được với nhau thì rất vững chắc và khó phá, chúng bao
quát một vùng rộng lớn. Tốt ở gần cung gần tướng có khả năng uy
hiếp và phối hợp với các quân khác sát cục rất tốt.

Ngoài ra tốt còn có tác dụng mở đường trong trường hợp đối phương
phòng ngự dày đặc.
Tốt mở ra ở phần sân của bên mình cũng có tác dụng bảo vệ các quân
và ngăn cản hướng tấn công của đối phương. Ngược lại nếu mở tốt ở
vị trí của sĩ, tượng sẽ rất xấu, làm cản trở hạn chế sự di chuyển của
tướng và các quân khác phòng ngự, lại rất khó để mở sĩ tượng còn lại.
Đặc biệt có những hình cờ có 2 hoặc 3 tốt ở vị trí trung tâm, đa số
khi bị tấn công đều rất nguy hiểm. Do đó khi đã mở nhiều quân hoặc
bắt buộc, mới cần mở sĩ tượng ở vị trí trung tâm ngay từ đầu.

- Quân xe : Là quân được đánh giá là mạnh nhất trong cờ úp. Xe có
khả năng di chuyển linh hoạt, cơ động, tấn công mạnh, có khả năng
bắt nhiều cây và phòng thủ cũng rất mạnh, phối hợp với các quân
khác sát cục rất nhanh chóng. Xe có khả năng càn quét các quân úp
khác, tấn công ở trung tâm hoặc ở cánh đều rất tốt.

- Quân pháo : Là quân có sức mạnh thứ 2 sau quân xe. Quân pháo có
thể tấn công trung lộ và tấn công biên rất tốt. Có thể chiếu bí hoặc kết
hợp với các quân khác để sát cục.
Mở ra quân pháo có thể băt chết xe của đối phương. Ngoài ra con
pháo còn có tác dụng phòng thủ tích cực, khi pháo ở đáy vừa phòng
thủ vừa tấn công mạnh.
- Quân mã: Là quân có cách di chuyển lắt léo và đánh ở cự ly gần rất
tốt. Khi mã sang phần sân của đối phương có khả năng chiếu tướng
hoặc đuổi, bắt nhiều quân giả của đối phương.
Quân mã kết hợp với Xe, Pháo, tốt có thể tạo sát cục. Mã ở nhà có tác
dụng phòng thủ tích cực.

- Quân sĩ: là quân di chuyển chậm, tuy nhiên lại đi chéo nên đường đi
khá lắt léo. Có thể bảo vệ nhiều quân một lúc và có khả năng chiếu
tướng ở nhiều vị trí, bắt hai hay ba quân cùng lúc. Ngoài ra các quân
cờ khác đều có thể kết hợp với sĩ tạo sát cục. Con sĩ giả mở ra ở vị trí
sĩ thật thì có sức phòng thủ mạnh, có thể sử dụng để tấn công khi
chuyển tàn cuộc.
Hai sĩ liên kết được với nhau sẽ trở thành chốt chặn vừa tốt cho phòng
thủ, ngăn chặn hướng tấn công và có sức tấn công rất tốt. Sĩ chống mã
rất tích cực.
- Quân tượng: Quân tượng là quân di chuyển nhanh, có khả năng bảo
vệ các quân từ xa. Có một số vị trí của tượng có thể chiếu tướng hoặc
ngắm vào các điểm trong cung.
Con tượng có thể kiểm soát nhiều nhất là 4 điểm, lại tương đối khó
quan sát nên đối phương dễ đi vào chân tượng, do đó cũng cần cẩn
thận nếu đối phương mở ra tượng trước.
Quân tượng khi chiếm được vị trí cấm tướng hoặc khống chế các
điểm trong cung khi phối hợp với các quân khác dễ tạo ra sát cục.

(Theo bí kíp trở thành cao thủ cờ úp)